Łabędzie ze względu na częste zimowanie w miastach są jedną z głównych grup ptaków wodno-błotnych korzystających z dokarmiania. Niestety stosowana przez większość ludzi metoda karmienia jest dla nich bardzo szkodliwa!. Chleb podawany łabędziom wpływa negatywnie na układ trawienny tych ptaków niszcząc ich żołądek i wątrobę. Ptaki żyjące na diecie “chlebowej” mają opuchnięte i przerośnięte wątroby oraz biegunkę. W efekcie tracą na wadze, słabną i zdychają.
Drugim problemem wynikającym z dokarmiania jest jego negatywny wpływ na zachowanie ptaków. Karmione łabędzie zatracają instynkt wędrówkowy i płochliwość przed człowiekiem. W efekcie patki są narażone na pozostanie na zimę w miejscach niekorzystnych lub agresję ze strony chuliganów i wandali. Karmienie w okresach cieplejszych przyczynia się do pozostawania łabędzi na danym zbiorniku nawet przy złej pogodzie narażając je na późniejsze przymarzanie do lodu. Dokarmianie łabędzi późną jesienią jest szczególnie szkodliwe w przypadku rodzin z pisklętami gniazdujących na niewielkich zbiornikach. Często nadejście mrozów powoduje zamarznięcie całego stawu i “zaskoczenie” przebywającej tam rodziny, która nie odleciała na zimowisko w wyniku regularnego dokarmiania.
Jeśli już decydujemy się na dokarmianie łabędzi zimą starajmy się karmić ptaki w okresie “prawdziwej” zimy tzn. od końca grudnia do lutego. W tym terminie ptaki zakończyły już jesienną wędrówkę i dotarły na miejsca tradycyjnego zimowania. Do karmienia wykorzystujmy warzywa, ziarno zbóż, otręby, płatki owsiane. Nie sugerujmy się preferencją ptaków w kierunku chleba. Łabędzie zachowują się w pewnym sensie jak ludzie – lubią jeść chleb, mimo że jest on dla nich szkodliwy. Nie dokarmiajmy łabędzi wiosną i latem. Są to ptaki roślinożerne i w tym okresie mają dostęp do nieograniczonych źródeł pokarmu jakim są rozwijające się masowo w wodzie glony i makrofity (rdestnice, moczarka, rogatek). Dokarmiając je wytwarzamy u nich nawyk kojarzenia ludzi ze źródłem pokarmu nawet w okresie, gdy jest go pod dostatkiem. Ptaki takie są czasem agresywne w stosunku do ludzi korzystających z kąpielisk, przystani jachtowych czy plaż. Narażamy je w ten sposób pośrednio na ataki ze strony wandali.
Podziwiajmy piękno tych ptaków bez ingerowania w ich naturalny cykl życia i zachowanie.
