Łabędź niemy jest największym gatunkiem ptaka występującym na terenie naszego kraju. Charakterystyczną jego cechą jest czerwony dziób z czarnym guzem na szczycie. Samiec jest większy i cięższy od samicy. Posiada on również większy guz i intensywniejszą czerwień dzioba. Całe upierzenie jest białe. Ptaki młode są szare i dojrzewając tracą stopniowo szare pióra. W wieku 4 lat są już nierozróżnialne od swych rodziców.
Rozmieszczenie: obecnie jest to pospolity ptak lęgowy, jednak na początku XX wieku jego areał lęgowy był ograniczony do Polski północno-wschodniej i Śląska. Poczynając od lat 50tych XX wieku rozpoczęła się ekspansja gatunku i rozprzestrzenianie się na cały teren kraju. Gatunek ten gniazduje na wszelkiego rodzaju zbiornikach wód stojących, preferując jeziora i stawy. Rzadko lęgnie się bezpośrednio na rzekach lub wybrzeżu morskim. Dawniej był to ptak skryty zakładający gniazda jedynie na rozległych akwenach z dużą powierzchnią szuwarów zapewniającą skuteczne ukrycie gniazda przed wzrokiem człowieka. Obecnie znaczna część par gniazduje w bezpośredniej bliskości człowieka, nawet na niewielkich stawach lub gliniankach położonych w środku wsi lub centrum miasta.
Rozród: gniazdo to rozległa platforma z roślin wodnych położona najczęściej na skraju szuwarów w bezpośredniej bliskości otwartej wody. Czasem ptaki budują gniazdo na wyspie lub na otwartej wodzie. Budową gniazda zajmują się oba ptaki. Okres lęgowy rozpoczyna się na przełomie III-IV i trwa do IX. Samica składa od 3 do 10 jaj (zazwyczaj 5-6) i wysiaduje je praktycznie sama przez okres 35-36 dni. Rola samca w czasie inkubacji sprowadza się głównie do obrony granic terytorium lęgowego przed innymi łabędziami i drapieżnikami oraz pilnowania gniazda w okresie, gdy samica opuszcza je celem żerowania. Pisklęta rodzą się w sposób synchroniczny, są pokryte szarym puchem, potrafią pływać i zdobywać pokarm. Po 2-3 dniach od wyklucia opuszczają gniazdo, wracając do niego tylko w celu odpoczynku i na noc. Rodzice w tym czasie bronią młodych przed niebezpieczeństwami, ogrzewają je w okresie złej pogody i pomagają w zdobywaniu pokarmu wyciągając roślinność zanurzoną na powierzchnię. Rodzice często budują nową platformę wykorzystywaną przez ptaki do odpoczynku. Gniazdo odwiedzane jest coraz rzadziej. Po okresie ponad trzech miesięcy młode uczą się latać i późną jesienią wraz z rodzicami odlatują w kierunku zimowisk.
Zimowanie: zimowiska polskich łabędzi położone są wzdłuż wybrzeża Bałtyku oraz w dolinach dużych rzek, głównie Wisły i Odry. W surowe zimy ptaki z północnej Polski przemieszczają się w kierunku zachodnim odlatując do Niemiec, z centrum i południa kraju, lecą dalej na południe zatrzymując się na Węgrzech, w Austrii a nawet we Włoszech.
Pokarm: pokarmem łabędzia niemego są rośliny wodne, zarówno makrofity jak i glony. W okresie zimy część ptaków żeruje na polach jedząc oziminę, rzepak lub pozostałości po kukurydzy.
Zachowanie: łabędź niemy słynie ze swojej agresji w okresie lęgowym. Znane są przypadki walk o granice terytorium lęgowego kończące się śmiercią jednego z walczących. Atakujący ptak przybiera charakterystyczną sylwetkę strosząc pióra na szyi i wtulając głowę w uniesione pióra skrzydeł. Zbliża się do intruza silnie odpychając się obiema łapami. Gdy mimo to obcy ptak nie ucieka, następuje atak. Walczący samiec próbuje uszczypnąć intruza dziobem lub uderzyć skrajem skrzydła. Łabędź niemy jest gatunkiem monogamicznym o silnych więziach partnerskich. Rozpad pary następuje bardzo rzadko i dotyczy mniej niż 2% wszystkich par. Po śmierci partnera, drugi ptak przyłącza się do stada osobników nielęgowych gdzie poszukuje nowego towarzysza. Łabędzie nieme rozpoczynają rozród zazwyczaj w wieku 4-5 lat, dożywają blisko 20 lat. Silne więzi występują nie tylko między samcem i samicą, ale również między rodzicami a pisklętami. Ptaki młode pozostają z rodzicami zazwyczaj do początku zimy, wędrując wspólnie na zimowiska. Rozpad rodziny następuje zimą lub wczesną wiosną, choć czasem już w trakcie jesiennej wędrówki.
