Poniższe sugestie dotyczą łabędzi niemych jako najliczniejszego gatunku z tej grupy ptaków w naszym kraju. W przypadku łabędzi krzykliwych i czarnodziobych, liczba oznakowanych osobników jest tak niewielka, że każdy nowo schwytany ptak jest bardzo cenny.
Gdzie i kiedy?
W przypadku dzikich łabędzi istnieją trzy główne okresy, w których możliwe jest efektywne znakowanie dużej liczby ptaków. Jest to okres zimy, pierzenia się i wychowu młodych. Liczba oznakowanych łabędzi w Polsce jest nadal niewielka a zatem zalecamy skupienie swych wysiłków na chwytaniu osobników zapewniających nam uzyskanie jak największej liczby informacji o biologii gatunku. “Najcenniejszą” grupą są ptaki lęgowe wraz z pisklętami. Równocześnie ta grupa daje najwięcej wiadomości powrotnych. Najmniej informacji uzyskujemy od ptaków oznakowanych na zimowiskach. W tym okresie powinniśmy się skupić na chwytaniu ptaków o znanym wieku (osobniki młodociane i dwuletnie). Są to ptaki “nowe” dla populacji, które mogą pozwolić nam na śledzenie swych losów od urodzenia do śmierci. Obecnie chwytanie i znakowanie łabędzi bez określania wieku i płci osobnika nie ma sensu. Ważne jest również gromadzenie podstawowych danych biometrycznych.
Jak?
Chwytając ptaki pamiętajmy o tym, że bezpieczeństwo łabędzi jest najważniejsze. Łapiąc pary lęgowe unikajmy sytuacji mogących powodować rozdzielenie się rodziny. Zalecane jest schwytanie obu ptaków dorosłych lub wszystkich piskląt. W pierwszej sytuacji pisklęta pozostaną przy rodzicach (mogą być później schwytane). Łapiąc pisklęta możemy być pewni, że rodzice pozostaną w pobliżu. Nie zaleca się wiązania ptaków w trakcie obrączkowania. Chwytanie łabędzi odbywa się często w miejscach odwiedzanych przez spacerowiczów, okolicznych mieszkańców, turystów. Pamiętajmy o obowiązku posiadania przy sobie zezwolenia na chwytanie dzikich ptaków na terenie kraju. Liczmy się z agresją ze strony ludzi. Spokojne wyjaśnienie powodów chwytania ptaków szybko rozwiązuje ten problem. Gdy chwytamy ptaki na terenie prywatnym niezbędne jest uprzednie poinformowanie właściciela terenu o naszej akcji. Sprzęt do łapania to sieci ornitologiczne, hak do chwytania lub nasze ręce.
